به گزارش صدای بورس، بهرام سبحانی، رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، با تشریح وضعیت این صنعت، تولید ۳۰ تا ۳۲ میلیون تنی در سال جاری را دور از دسترس ندانست و تاکید کرد که تولید فعلی پاسخگوی نیاز داخلی است و محدودیتهای ایجادشده بیشتر متوجه ظرفیتهای صادراتی بوده است.
* جنگ چه تاثیری بر صنعت فولاد کشور برجای گذاشت؟
تأثیر جنگ بر فولاد کشور را میتوان در دو بخش بررسی کرد. نخست، واحدهایی که بهصورت مستقیم مورد اصابت بمب و موشک قرار گرفتند و آسیب دیدند و دوم، تأثیر غیرمستقیم جنگ بر تولید و تجارت فولاد. در بخش نخست، تعدادی از واحدهای اصلی فولاد کشور از جمله فولاد مبارکه، فولاد خوزستان و فولاد سپیددشت آسیب دیدند و بخشهایی از خطوط تولید این واحدها دچار خسارت شد و تولید آنها متوقف شد.
بخش دوم خسارتهای جنگ نیز به توقف تولید در برخی کارخانهها به دلایل امنیتی و ایمنی، اختلال در روند تأمین انرژی و مواد اولیه، اختلال در حملونقل و محدودیتهای صادراتی بازمیگردد. در واقع آثار جنگ بر صنعت فولاد فقط به خسارتهایی که بهصورت مستقیم به واحدهای تولیدی وارد شده محدود نمیشود. بخشی از آثار نیز از مسیر اختلال در زنجیره تأمین، انرژی، حملونقل و تجارت خود را نشان داده است. بنابراین حتی واحدهایی که مستقیماً آسیب ندیدهاند نیز ممکن است از شرایط ایجادشده در روند تولید و فعالیت اقتصادی تأثیر پذیرفته باشند.
* این آسیبها تاکنون تا چه میزان جبران شده و وضعیت واحدهای آسیبدیده چگونه است؟
بلافاصله با آرام شدن شرایط، شرکتهایی که در جریان جنگ آسیب دیده بودند، نیروهای خود را برای آواربرداری صنعتی و بازسازی تجهیزات و خطوط آسیبدیده بسیج کردند. خوشبختانه این شرکتها توانستهاند بخش قابل توجهی از آسیبها را با سرعت قابل تحسینی بازسازی و خطوط را دوباره در مدار تولید قرار دهند؛ بهطوری که در حال حاضر اکثر خطوط آسیبدیده، کموبیش مشغول تولید هستند. نکته مهم این است که بازسازی واحدهای آسیبدیده با هدف بازگرداندن سریع ظرفیت تولید انجام شده و بخش قابل توجهی از خطوط توانستهاند دوباره فعالیت خود را آغاز کنند. این موضوع نشان میدهد که صنعت فولاد تلاش کرده است آثار توقفهای ایجادشده را در کوتاهترین زمان ممکن کاهش دهد.
* آسیبهای جنگ چه تاثیری بر قیمت فولاد در کشور داشت؟
با انتشار خبر حمله به صنایع فولادی، یک جو روانی در بازار حاکم شد و قیمتها، بهخصوص در محصولاتی که مانند محصولات فولاد مبارکه از شرایط انحصاری برخوردار هستند، با جهشی واقعاً غیرمنطقی و غیرمعقول مواجه شدند.
این افزایش قیمت مبنای اقتصادی نداشت و صرفاً تحت تأثیر جو روانی بازار اتفاق افتاد. کمااینکه مدت کوتاهی پس از این اتفاق، زمانی که فولاد مبارکه اعلام کرد میتواند تولید خود را ادامه دهد و عرضه محصولاتش را در بورس کالا از سر گرفت، قیمتها نیز با همان سرعتی که افزایش یافته بودند، بهشدت کاهش پیدا کردند.
با این حال، یک موضوع مشخص و واقعی این است که قیمتها بهطور کامل به سطوح پیش از جنگ بازنگشتند؛ چراکه در این مدت بسیاری از هزینههای تولید افزایش پیدا کرد. هزینه حملونقل، انرژی و مواد اولیه از جمله این موارد بودند که موجب افزایش بهای تمامشده تولید و در نتیجه افزایش قیمت در بازار شدند. بنابراین باید میان افزایشهای مقطعی ناشی از فضای روانی بازار و افزایش هزینههای واقعی تولید تفاوت قائل شد. با فروکش کردن فضای روانی و ازسرگیری عرضه، بخش قابل توجهی از افزایش قیمتها تعدیل شد، اما رشد هزینههای تولید باعث شد قیمتها بهطور کامل به شرایط پیش از جنگ برنگردند.
* افزایش قیمت محصولات فولادی در روزهای جنگ پایدار بود یا تعدیل شد؟
با توجه به اینکه در حال حاضر قیمتها تقریباً به محدوده قیمتهای قبل از جنگ بازگشتهاند، به نظر میرسد بازار به ثبات نسبی رسیده است. به این ترتیب، میتوان گفت جهش اولیه قیمتها پایدار نماند و با بازگشت عرضه و مشخص شدن وضعیت تولید، بازار تا حد زیادی به تعادل قبلی نزدیک شد. البته همانطور که اشاره شد، افزایش هزینههای تولید همچنان در سطح قیمتها اثرگذار است.
* در مصرف داخلی و صادرات فولاد چه تغییری ایجاد شده است؟ آیا با کمبود مواجه شدهایم؟
مصرف داخلی تابع نرخ ساختوساز است. با توجه به ضرورت ساختوساز و بازسازی صنایع و ساختمانهای آسیبدیده، قطعا مصرف داخلی افزایش خواهد یافت. در بخش صادرات نیز با توجه به اتفاقات منطقه و شرایط خلیج فارس، صادرات فولاد در برخی موارد با محدودیتهایی مواجه است. با این حال نکته مهم آن است که عمده خسارت و محدودیت ایجاد شده در نتیجه آسیبهای وارد شده از جنگ به واحدهای فولادی، مربوط به ظرفیتهای صادراتی است و از لحاظ مصرف داخلی با چالش جدی در این حوزه رو به رو نیستیم. حجم فعلی تولید فولاد داخل کشور در شرایط فعلی پاسخگوی نیاز داخلی است و در این زمینه کمبودی وجود ندارد.
به این ترتیب میتوان چنین نتیجهگیری کرد که در شرایط فعلی، موضوع اصلی در بازار فولاد بیشتر به ظرفیتهای صادراتی مربوط میشود و نه تأمین نیاز داخل. با توجه به اینکه تولید موجود پاسخگوی مصرف داخلی است، نگرانی جدی از بابت کمبود فولاد در بازار داخلی وجود ندارد. از سوی دیگر، باید توجه داشت که بازسازی و ساختوساز میتواند در ادامه موجب افزایش تقاضای داخلی شود.
* با توجه به وضعیت فعلی، چشمانداز صنعت فولاد کشور را چگونه ارزیابی میکنید؟
پیشبینی میشود تولید فولاد در سال جاری در محدوده تولید سال گذشته قرار بگیرد و رسیدن به تولید حدود ۳۰ تا ۳۲ میلیون تن دور از دسترس نباشد. در واقع با بازگشت بخش قابل توجهی از خطوط آسیبدیده به مدار تولید، انتظار میرود صنعت فولاد بتواند بخش مهمی از ظرفیت تولید خود را حفظ کند. بر همین اساس، رسیدن به محدوده تولید پیشبینیشده، با وجود شرایط ایجادشده، همچنان امکانپذیر ارزیابی میشود.
* اگر جنگ نمیشد و خسارت به واحدهای فولادی وارد نمیشد، تا چه میزان تولید فولاد میتوانست محقق شود؟
با لحاظ شرایط تولید فولاد در سال گذشته، در صورت عدم بروز جنگ، تولید تا محدوده ۳۲ میلیون تن قابل برآورد بود. این برآورد نشان میدهد که ظرفیت صنعت فولاد برای دستیابی به تولید حدود ۳۲ میلیون تن وجود داشته و جنگ و خسارتهای ناشی از آن از جمله عواملی بودهاند که بر مسیر تحقق این ظرفیت اثر گذاشتهاند. با این حال، بازگشت سریع خطوط آسیبدیده میتواند به محدود کردن آثار این وقفه بر تولید سالانه کمک کند.
* پیام شما به سهامداران فولادی چیست؟
سهامداران باید به آینده صنعت امیدوار باشند و با صبوری، و حتیالمقدور با محدود کردن توزیع سود در مجامع، به تأمین نقدینگی شرکتها برای بازسازی کمک کنند. جنگ، صنعت فولاد ایران را با آسیب مستقیم به برخی واحدها، اختلال در انرژی و زنجیره تأمین و افزایش هزینههای تولید مواجه کرد؛ با این حال، بخش عمده تولید به مدار بازگشته و حالا فعالان صنعت، از مهمترین چالشهای باقیمانده و چشمانداز تولید و صادرات فولاد میگویند. بنابراین نگرانیای از این بابت وجود ندارد و سهامداران نیز باید در این زمینه امیدوار باشند. در چنین شرایطی، حفظ نقدینگی شرکتها اهمیت بیشتری پیدا میکند، زیرا منابع مالی لازم برای بازسازی و ادامه فعالیت خطوط تولید باید در اختیار شرکتها باشد. بنابراین حمایت سهامداران و نگاه بلندمدت آنها میتواند به روند بازسازی و تثبیت فعالیت واحدهای فولادی کمک کند. در واقع اگر چه، جنگ، صنعت فولاد ایران را با آسیب مستقیم به برخی واحدها، اختلال در انرژی و زنجیره تأمین و افزایش هزینههای تولید مواجه کرد؛ با این حال، بخش عمده تولید به مدار بازگشته است و از این منظر نگرانی ویژهای وجود ندارد.
-
محمدعلی ایروانیان - خبرنگـار
نظر شما